Vulpes cinsinden etçil memelilerin ortak adı.

Ãœlkemizde de görülen tilki yada kızıl tiki (Vulpes vulpes) kızıl sarı postlu, uzun kaba kuyruklu, iri üçgen kulaklı bir hayvandır. Bütün Avrupa’da, Hindistan’a kadar Batı Asya’da ve Kuzey Afrika’da bulunur. Kuyruk dibi bezleri pis kokulu bir madde salgılar. Tilki gece avlanan bir hayvandır, çok sayıda kemirgen yok ederse de böcek ve kuÅŸ yemekten de geri kalmaz; kümeslerde bazen yaptığı kıyım yüzünden amansızca avlanmış ve tarım için yararlı olan bu hayvanın sayısı hayli azalmıştır. Kuzey Amerika’da da buna yakın bir tür yaÅŸar ; V. fulva. Kuzey yarıküre’deki tilkilerle pek az yakınlığı olmasına karşın, Güney Amerika’daki bazı köpekgillere de “tilki” adı verilmektedir.

Kürkçülük

Yetiştirme tilkiler özellikle iskandinav kökenlidir. Tilki kürkleri süs olarak kullanılır; parçaların birbirine eklenmesiyle yapılan bu kürkler giysiler yapmaya yarar. Gümüş tilki, beyaz tilki ve mavi tilki en pahalı olanlarıdır.

Gözalıcı parlak renkli, uzun bacaklı çok büyük kuş.

Üç tavus türü bilinmektedir; Hindistan’da yaÅŸayan mavi tavus (Pavo cristatus), Hindistan yakınındaki adalarda rastlanan Cava tavusu (P. muticus) ve Kongo tavusu (Afropavo congensis). Mavi tavus yüzyıllardan beri evcilleÅŸtirilmiÅŸtir ve erkeÄŸin 1,50 m’ ye varabilen kuyruÄŸu, çok uzamış sırt teleklerinden oluÅŸur. 1936′da bulunan Kongo tavusu tropikal ormanların içlerinde yaÅŸar. Hepsi yerde beslenir ve geceleyin aÄŸaca tüner. Hepçil beslenir fırsat bulursa yılanlara saldırır ya da kelebeklerin ardında koÅŸar.

Çiftleşmeden önce erkek tavus dişiye kur yapar, ama aynı gösteriyi başka bir erkeğin karşısında da yaptığı olur. Tavus daha çok tüylerinden dolayı aranır, ama eti de beğenilir; imparatorluk zamanında tavus eti, romalı zenginlerin sofrasını süslerdi.

Süsleme

KuyruÄŸuna Argos’un yüz gözünü yerleÅŸtiren tanrıça Ä°uno’nun simgesi olan bu kuÅŸ, roma madalyalarında sıkça imparatoriçe tasvirlerinin yanında yer alır. Tavus hint ve pers sanatında, karmaşık üsluplaÅŸtırmalara vesile olmuÅŸtur. Bizans sanatının süsleme repertuvarında da bu motife sıkça rastlanır.

OrtaçaÄŸ’da belki’de etinin bozulmaz olduÄŸu inancından dolayı soylu kuÅŸ adı verilen tavus, yiÄŸitlere ve ÅŸovalyelere ayrılan yemek olarak kabul edildi. Bu yemek ziyafetlerde göz kamaÅŸtırıcı bir biçimde süslenmiÅŸ olarak sunulurdu; bu yüzden de tavus motifi sofra takımları süslemelerinde sıkça kullanılmıştır. Genellikle şövalye bir ziyafet sofrasında tavusu parçalara ayırmadan önce, tavus dileÄŸi adı verilen bir kahramanlık ya da aÅŸk dileÄŸinde bulunurdu.

XIX. yy. sonlarında ve Art nouveau’da tavus, süslemecilerin çok sevdikleri temalardan biri haline geldi; buna örnek olarak, Whistler’in yapıtı tavuslar odası (Freer Gallery of Art, Washington) gösterilebilir.